#7 Hạng Mục Bảo Trì Hệ Thống Điện Mặt Trời Không Nên Bỏ Qua

Vì sao cần lên kế hoạch bảo trì hệ thống điện mặt trời định kỳ?

Mỗi hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng hoặc nhà máy công nghiệp thường có tuổi thọ từ 25 đến 30 năm. Tuy nhiên, để duy trì hiệu suất vận hành ổn định trong suốt vòng đời dự án, thì công tác bảo trì hệ thống điện mặt trời vô cùng quan trọng và rất cần thiết.

Thực tế cho thấy nhiều hệ thống điện mặt trời áp mái sau vài năm vận hành sẽ gặp tình trạng suy giảm sản lượng điện từ 10–20% do bụi bẩn, đầu nối lỏng, inverter báo lỗi hoặc các thiết bị bảo vệ xuống cấp. Nếu không được kiểm tra và xử lý kịp thời, những vấn đề nhỏ có thể dẫn đến tổn thất sản lượng lớn hoặc thậm chí gây mất an toàn điện.

Đối với các doanh nghiệp đang vận hành hệ thống điện mặt trời công suất lớn, việc thực hiện kiểm tra định kỳ hệ thống điện mặt trời còn giúp phát hiện sớm các nguy cơ hư hỏng, giảm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Vậy những hạng mục nào cần đặc biệt chú ý kiểm tra và bảo trì hệ thống điện mặt trời?

7 hạng mục bảo trì hệ thống điện mặt trời áp mái

1. Kiểm tra và vệ sinh các tấm pin mặt trời

Tấm pin năng lượng mặt trời là bộ phận trực tiếp hấp thụ bức xạ mặt trời để tạo ra điện năng. Sau thời gian vận hành, bề mặt tấm pin thường bị bám bụi, lá cây, phân chim hoặc các tạp chất từ môi trường và làm suy giảm hiệu suất tạo ra điện.

Từ nghiên cứu thực tế cho thấy bụi bẩn bám trên bề mặt pin có thể làm giảm từ 5–20% sản lượng điện tùy khu vực. Đặc biệt tại các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp hoặc khu vực gần đường giao thông lớn, tốc độ bám bụi thường cao hơn rất nhiều. Vì vậy, doanh nghiệp nên có kế hoạch kiểm tra và vệ sinh tấm pin ít nhất 3-6 tháng/lần.

Trong quá trình bảo trì hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng, cần kiểm tra:

• Bề mặt kính tấm pin.
• Khung nhôm và gioăng cao su.
• Tình trạng nứt vỡ hoặc bong tróc.
• Hiện tượng đổi màu cell pin.
• Điểm nóng (Hot Spot) trên bề mặt module.

Bên cạnh việc vệ sinh định kỳ, chủ đầu tư nên kết hợp kiểm tra bằng camera nhiệt để phát hiện sớm các bất thường có thể ảnh hưởng đến hiệu suất phát điện.

2. Kiểm tra biến tần (Inverter)

Inverter được ví như “trái tim” của toàn bộ hệ thống điện mặt trời. Thiết bị này có nhiệm vụ chuyển đổi dòng điện một chiều (DC) thành dòng điện xoay chiều (AC) phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Khi kiểm tra inverter, cần chú ý chi tiết sau:

• Nhật ký lỗi (Error Log).
• Hiệu suất chuyển đổi.
• Hệ thống quạt làm mát.
• Bộ lọc bụi.
• Nhiệt độ vận hành.
• Điện áp đầu vào và đầu ra.

Nếu inverter hoạt động không ổn định có thể khiến sản lượng toàn hệ thống giảm đáng kể. Do đó, việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các cảnh báo và hạn chế thời gian dừng hệ thống.

Đối với các dự án quy mô từ vài trăm kWp đến hàng MWp, việc theo dõi hiệu suất inverter là hạng mục không thể thiếu trong quy trình vận hành và bảo trì điện mặt trời (O&M).

3. Kiểm tra tủ điện AC/DC và thiết bị bảo vệ

Tủ điện đóng vai trò trung tâm phân phối và bảo vệ toàn bộ hệ thống điện mặt trời. Đây cũng là khu vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn nếu không được kiểm tra thường xuyên.

Các hạng mục cần thực hiện bao gồm:

• Kiểm tra MCCB, MCB.
• Kiểm tra cầu chì DC.
• Kiểm tra SPD chống sét lan truyền.
• Kiểm tra relay bảo vệ.
• Siết lại các đầu nối điện.
• Vệ sinh bên trong tủ điện.

Trong quá trình kiểm tra hệ thống điện mặt trời, nhiều trường hợp ghi nhận hiện tượng đầu nối bị oxy hóa hoặc phát nhiệt bất thường do lỏng tiếp điểm. Nếu không được xử lý sớm có thể dẫn đến cháy nổ hoặc ngắt hệ thống đột ngột.

4. Kiểm tra hệ thống dây dẫn và đầu nối

Dây dẫn và đầu nối là cầu nối truyền tải điện năng từ tấm pin đến inverter và từ inverter đến lưới điện.

Sau thời gian dài chịu tác động của nhiệt độ, tia UV hoặc điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cáp điện và đầu nối có thể bị lão hóa hoặc xuống cấp.

Trong quá trình bảo trì hệ thống điện mặt trời công nghiệp, cần kiểm tra:

• Cáp DC từ chuỗi pin đến inverter.
• Cáp AC từ inverter đến tủ điện.
• Đầu nối MC4.
• Máng cáp và hệ thống cố định cáp.
• Độ cách điện của dây dẫn.

Ngoài việc đo điện trở cách điện, đơn vị O&M nên sử dụng camera nhiệt để phát hiện các vị trí phát nhiệt bất thường. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy hao công suất và phát sinh hồ quang điện.

5. Kiểm tra hệ thống giá đỡ và kết cấu cơ khí

Kết cấu giá đỡ giúp cố định tấm pin trên mái nhà xưởng trong suốt vòng đời dự án. Tuy nhiên, đây lại là hạng mục thường bị bỏ quên trong quá trình bảo trì. Môi trường nắng nóng, mưa bão và hơi ẩm có thể khiến các liên kết cơ khí bị ăn mòn hoặc suy giảm khả năng chịu lực.

Các hạng mục cần kiểm tra gồm:

• Bulong liên kết.
• Thanh rail nhôm.
• Kẹp giữa và kẹp biên.
• Hệ khung thép.
• Các vị trí chống thấm mái.

Đặc biệt đối với các hệ thống điện mặt trời lắp đặt trên mái tôn nhà xưởng, việc kiểm tra chống thấm định kỳ là rất cần thiết nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất bên dưới.

6. Kiểm tra hệ thống tiếp địa và chống sét

Một hệ thống điện mặt trời vận hành an toàn không thể thiếu hệ thống tiếp địa và chống sét đạt tiêu chuẩn. Tại Việt Nam, các dự án điện mặt trời thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa giông và sét đánh, đặc biệt tại khu vực miền Nam và Tây Nguyên.

Trong quá trình bảo trì hệ thống điện mặt trời, cần thực hiện:

• Đo điện trở tiếp địa.
• Kiểm tra kim thu sét.
• Kiểm tra dây thoát sét.
• Kiểm tra các thiết bị SPD.
• Kiểm tra liên kết tiếp địa giữa các thiết bị.

Nếu hệ thống chống sét hoạt động không hiệu quả, một cú sét lan truyền có thể gây hư hỏng hàng loạt inverter, tủ điện và các thiết bị điện tử liên quan. Vì vậy, đây là hạng mục bắt buộc trong mọi kế hoạch bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời nhà máy.

7. Kiểm tra hệ thống giám sát và theo dõi sản lượng

Hiện nay, hầu hết các dự án điện mặt trời đều được trang bị hệ thống monitoring giúp theo dõi dữ liệu vận hành theo thời gian thực.

Thông qua phần mềm giám sát, chủ đầu tư có thể kiểm tra:

• Sản lượng điện phát ra.
• Hiệu suất inverter.
• Tình trạng hoạt động của từng chuỗi pin.
• Các cảnh báo lỗi hệ thống.
• Chỉ số tiêu thụ điện và lượng CO₂ giảm phát thải.

Trong quá trình dịch vụ O&M điện mặt trời, việc kiểm tra hệ thống monitoring giúp phát hiện sớm các bất thường mà mắt thường khó nhận biết. 

Bảo trì hệ thống điện mặt trời bao lâu 1 lần?

Tần suất bảo trì hệ thống điện mặt trời phụ thuộc vào điều kiện môi trường và quy mô dự án. Đối với các nhà máy có môi trường nhiều bụi hoặc hệ thống trên 500 kWp, nên xây dựng kế hoạch bảo trì chuẩn từ 2–4 lần mỗi năm. Tuy nhiên, cần đảm bảo kiểm tra và bảo trì định kỳ trong khoảng thời gian như sau:

• Vệ sinh tấm pin mặt trời: 3–6 tháng/lần.
• Kiểm tra inverter: 6 tháng/lần.
• Kiểm tra tủ điện: 6 tháng/lần.
• Kiểm tra cáp điện: 6 tháng/lần.
• Kiểm tra kết cấu cơ khí: 12 tháng/lần.
• Kiểm tra tiếp địa và chống sét: 12 tháng/lần.
• Kiểm tra hệ thống monitoring: hàng tháng.

Đầu tư điện mặt trời không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt hệ thống mà còn cần một chiến lược vận hành lâu dài. Thực hiện bảo trì hệ thống điện mặt trời định kỳ giúp duy trì hiệu suất phát điện, kéo dài tuổi thọ thiết bị và hạn chế tối đa các sự cố ngoài ý muốn.

Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp bảo trì hệ thống điện mặt trời nhà máy, dịch vụ O&M điện mặt trời công nghiệp tại VINAGI triển khai theo quy trình chuyên nghiệp, giúp tối ưu sản lượng điện cũng như hiệu quả đầu tư trong dài hạn.

>>Xem thêm:

Hướng Dẫn Kiểm Tra Và Sửa Chữa Hệ Thống Điện Mặt Trời Hòa Lưới

#Top 5 công ty điện năng lượng mặt trời uy tín tại Việt Nam

Giá điện giờ cao điểm leo đỉnh, chạm mốc 5.422 đồng/kWh: Nhóm đối tượng nào được áp dụng?